رساله دکتری با موضوع "مناسبات مرزی ایران با عثمانی با تکیه بر عهدنامه صلح آماسیه" 23 دیماه دفاع می‎شود/ چکیده رساله
جلسه دفاعیه رساله دکتری آقای حسن مجربی دانشجوی رشته تاریخ اسلام  در تاریخ 23/10/96  از ساعت 10 الی 12 در سالن جلسات دانشگاه برگزار می گردد.

اطلاعات دفاعیه و چکیده پایان نامه به شرح ذیل می باشد:

عنوان رساله: «مناسبات مرزی ایران با عثمانی با تکیه بر عهدنامه صلح آماسیه»

استاد راهنما: جناب آقای دکتر امامی خویی

استاد مشاور:جناب آقای دکتر رضوی

استاد مشاور: جناب آقای دکتر موسوی

داور: جناب آقای دکتر شیخ نوری

داور: جناب آقای  دکتر املشی

داور: جناب آقای دکتر دهقانی

داور :جناب آقای دکتر فرهی

چکیده:

مرز ایران با امپراطوری عثمانی، به رغم بیش از پنج سده روابط مسالمت‌آمیز و به­ویژه همگرایی سلاطین اولیة عثمانی با صوفیان طریقت صفوی در اردبیل و اشتراکات فراوان فرهنگی، تاریخی و دینی، به مدت چهل و یک سال از نبرد چالدران (920ه.ق/1514م) تا انعقاد معاهدة صلح آماسیه (962ه.ق/1555م) دچار بحران، ناآرامی ­و واگرایی بوده است. بدون شک انعقاد معاهدة مرزی صلح آماسیه نقطة عطفی در تاریخ ایران است. سلطان سلیمان قانونی، صاحب اختیار مصر، شمال آفریقا، آسیای صغیر، فلسطین، سوریه، کشورهای بالکان و مجارستان، با انگیزة الحاق ایران به متصرفات عثمانی و توسعة نفوذ خود در آسیای میانه و اقیانوس هند با ادعای رهبری جهان اسلام و با همراهی ازبکان سنی مذهب با خود، طی بیست سال و چهار حملة گسترده مرزهای غربی و شمال غربی ایران را آماج حملات خود قرار داد و البته از لشکرکشی­های بیهوده و پرخرج نتوانست نتیجه بگیرد. بر همین اساس، نوشتار حاضر با طرح این سؤال اصلی که «زمینه‌ها و عوامل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی منجر به معاهدة صلح آماسیه در ارتباط با مناسبات مرزی ایران و عثمانی چه بوده و چه پیامدهایی داشته است؟» برآن بوده ‌است که، ضمن تأملی بر زمینه‌های قدرت‌گیری صفویان با تکیه بر جایگاه جغرافیایی و اعتقادی آناتولی، چگونگی مناسبات مرزی دو دولت را تا زمان صلح آماسیه و البته تا دوران نقض آن در زمان مراد سوم بررسی و در عین حال پیامدهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مناسبات مسالمت‌آمیز مذکور را واکاوی کند. تحقیق حاضر که با رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شده است به دنبال آن بوده که، ضمن تبیین رویدادهای تاریخی مرتبط با مسئلة پژوهش، داده‌های مربوط را نیز تفسیر نماید. دستاورد تحقیق حاکی از این است که عوامل جغرافیایی و شرایط اقلیمی مرزهای غربی ایران، برف و سرما، مقاومت مرزنشینان و نقش شخص شاه طهماسب با بهره‌گیری از عقل و متون دینی در استفاده از تاکتیک‌های مناسب و مؤثر جنگی در نجات سرزمین ایران ­از مهلکة­ فروپاشی قطعی و تثبیت­آن بسیار مؤثر بودند و این مناقشه منجر به معاهدة صلح آماسیه (962ه.ق/1555م) شد. این حادثة مهم الگوی تاریخی مناسب در حفظ مرزهای ایران و مناسبات مسالمت‌آمیز در جهان اسلام محسوب می‌شود. کاهش اختلافات مذهبی و تعیین حدود و ثغور ایران با عثمانی‌ها از مهمترین نتایج صلح آماسیه بود.
واژگان کلیدی:  صلح آماسیه، سلیمان قانونی، شاه طهماسب، آناتولی، مرز ایران و عثمانی.
 

   1396/10/20 15:00