جدیدترین اخبار :
  • رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی درگذشت علیرضا تابش را تسلیت گفت
  • فعالیت‌های فرهنگی و علمی ایران و سوریه توسعه می‌یابد
  • تصویب 42 عنوان برنامه فرهنگی برای اجرا در تابستان/ اجرای بیش از 90 عنوان برنامه از مصوبات جلسات شورای فرهنگی
  • وفاداری قبیله‌ای؛ آسیبِ پژوهش‌های علمی
  • اسامی پذیرفته‌شدگان آزمون کتبی طلاب (ارشد و دکتری) سال 1400 دانشگاه مذاهب اسلامی منتشر شد
دکتر حسینی، رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی

عدالت مبنای جهان بینی و فلسفه اجتماعی اسلام است

دانشگاه | تاریخ خبر : 1400-04-24 | تعداد بازید :210

به گزارش روابط عمومی، سید محمد حسینی رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی و وزیر پیشین ارشاد در نشست تخصصی "عدالت اجتماعی از نظریه تا عمل" که به همت مجمع عالی علوم انسانی اسلامی و با همکاری دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم برگزار شد، پیرامون بحث عدالت فرهنگی در حکومت اسلامی گفت: عدالت مبنای جهان بینی و فلسفه اجتماعی جامعه اسلامی و معیار و مقیاس اسلام است و به تعبیر امام علی (ع) عدالت ناموس بزرگ اسلام است و هم در نظام هستی و هم در روابط انسانی باید این مسئله در نظر گرفته شود.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی با ذکر برخی آیات و روایات که در رابطه با عدالت وجود دارد، تاکید کرد: ارزش ذاتی عدالت مهم است که باید به آن توجه شود یعنی در اموری مثل، عرف، قانون، قرارداد و همه این‌ها معیار سنجش عدالت است و اگر با عدالت مطابقت داشتند مشروعیت دارند وگرنه مشروعیت ندارند.

دبیرکل کانون دانشگاهیان با بیان اینکه اعتبار عدالت از فطرت و عقل سرچشمه می‌گیرد، یادآور شد: جامعه‌ای که بی تبعیض و بدون فاصله طبقاتی باشد این جامعه می‌تواند رستگار شود و رضایت عمومی هم در بحث عدالت اجتماعی است و برعکس آن اگر تبعیض در جامعه باشد در رفتار، اخلاق و حتی در افکار و عقاید و باورهای مردم تأثیر منفی دارد.

حسینی تصریح کرد: عدالت زمینه ساز رشد و تکامل جامعه خواهد بود و بی عدالتی موجب فساد، ارتجاع، واپسگرایی، عقب گرد و سقوط و مرگ جامعه می‌شود.

وزیر پیشین ارشاد با اشاره به تعاریف برخی اندیشمندان دنیا درباره عدالت، اظهار داشت: برقراری عدالت تأثیرات بسیاری دارد و در روایت هم آمده که یک روز جستجوی عدالت از شصت سال عبادت بالاتر است. به خاطر تأثیراتی که در اجتماع دارد.

حسینی تأکید کرد: مساوات و رفع ظلم و تبعیض، رعایت حقوق انسانی و حقوق قانونی و بعد هم رعایت شایستگی‌ها و بایستگی‌ها سه معنایی است که در رابطه با عدالت می‌توان برشمرد. اگر عدالت بخواهد در این ۳ معنا تحقق پیدا کند نیازمند همراهی هم دولت است و هم ملت؛ هم حکومت است و هم مردم،  یعنی یک مسئله دو طرفه است و یک‌طرفه نمی‌شود عدالت را برقرار کرد.

وی اظهار داشت: وظیفه حکومت وضع قوانین عادلانه است و البته تنها وضع قانون کافی نیست و قانون نیازمند اجرا هم است و برای اجرای قوانین دولت باید حمایت کند و قوانینی که وضع می‌شود ضمانت اجرا داشته باشد تا عدالتی که می‌خواهیم تحقق پیدا کند.

حسینی تأکید کرد: روی دیگر سکه هم مردم هستند که باید اراده و مشارکت داشته باشند و پذیرای عدالت باشند. اینکه صرفاً بگوییم عدالت را دوست داریم کافی نیست در اجرا است که برخی‌ها مقاومت و مخالفت می‌کند و عدالت را برنمی‌تابند.

این استاد دانشگاه گفت: گفتمان عدالت‌خواهی باید حاکم باشد و همه کمک کنند که این امر تحقق پیدا کند و اگر مردم انتخاب هم بخواهند کنند باید کسی را انتخاب کنند که عدالت‌گرا باشد.

 وی درباره بحث عدالت در حوزه فرهنگ هم گفت: هویت جامعه برخاسته از فرهنگ جامعه است و به تعبیر استاد مطهری هویت یک ملت این فرهنگی است که در جانش ریشه دوانیده است. شخصیت انسان به باورها و ارزش‌های پذیرفته‌شده از او بستگی دارد، یعنی شخصیت ما به فرهنگ ما بستگی دارد.

وی ادامه داد: یک ویژگی دیگر فرهنگ هم این است که آموختنی، فراگرفتنی و اکتسابی است و انسان می‌تواند آن را کسب کند. فرهنگ انسان‌ها را در کنار هم قرار می‌دهد، برنامه‌های فرهنگی، اجتماعات، مراسم، آیین‌ها، آداب و رسوم به همبستگی اجتماعی و وحدت جامعه کمک می‌کند.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی خاطرنشان کرد: نکته دیگر این است که فرهنگ، جامعه سازی می‌کند، قهرمانان و الگوهای برتر را مطرح می‌کند، فرهنگ جنبه پیش برندگی دارد و زمینه‌ساز توسعه در حوزه‌های دیگر است. البته فرهنگی که خود منحط و تحقیرکننده نباشد. فرهنگی که بالنده و شکوفا باشد و فرهنگ پویا باشد.

حسینی افزود: اگر فرهنگ ایستایی داشته باشد این رکود و ایستایی موجب سقوط و مرگ آن فرهنگ می‌شود لذا باید دائماً در حال رشد و پویایی باشد.

وی اظهار داشت: فرهنگ یک ارزش مستقل دارد و خیلی‌ها بر این باور هستند که باید عدالت فرهنگی را بر عدالت سیاسی و عدالت اقتصادی مقدم بدانیم چون فرهنگ با باور سرکار دارد و باور منشأ تحول است لذا باید از فرهنگ اصیل صیانت کرد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: فرهنگ به تصویرسازی و تصویرپردازی کمک می‌کند، به تصویرسازی از داشته‌ها، گذشته و آینده و اگر ملتی آینده را برای خود از تصویرسازی نکند محکوم به شکست است و اگر یک آینده روشن را برای خود از تصویر کند باعث کنش و فعالیت می‌شود.

وزیر پیشین ارشاد اضافه کرد: اگر عدالت را به معنای برابری همه در مقابل قانون بدانیم ما در بحث فرهنگ نیاز به تدوین قوانین و مقررات داریم، البته یکسری مقررات وجود دارد اما جامع و کامل نیست و پراکندگی وجود دارد و نیاز به یک بازنگری است تا حق افراد ضایع نشود و طوری نباشد که یک عده نورچشمی از رانت برخوردار باشند و اگر قرار است حمایتی انجام شود باید بر اساس قوانین و ضوابطی باشد نه بر اساس میل و سلیقه افراد.

وی با اشاره به سطوح مختلف فرهنگ و بحث عدالت در هرکدام از سطوح گفت: برخی از مسئولان می‌گویند نمی‌شود به‌زور مردم را به بهشت فرستاد که این گفته درست نیست، زیرا اراده حاکم، مدیر، مسئول و کارگزار در جامعه اسلامی باید این باشد که شرایط و مسیر هدایت را هموار کند.

دبیرکل کانون دانشگاهیان ایران اسلامی اضافه کرد: در گذشته بحث توسعه فرهنگی مطرح بود این مسئله هم شاید به عدالت فرهنگی کمک کند یعنی وقتی شما امکانات را در مناطق مختلف توسعه دهید دیگران هم می‌توانند در فعالیت‌های فرهنگی مشارکت کنند و یکی از مسائل در عدالت فرهنگی دسترسی همگان به امکانات و محصولات فرهنگی است، پس باید امکاناتی فراهم باشد که هم استفاده‌کنندگان و تولیدکنندگان هر دو از آن استفاده کنند.

 حسینی یادآور شد: یکی از شاخه‌های عدالت فرهنگی بحث عدالت آموزشی است، و باید در این بخش هم عدالت برقرار باشد و همگان بتوانند از امکانات آموزشی حوزه فرهنگی بهره ببرند.

وی افزود: نکته دیگر عدالت فرهنگی در بحث اقوام و اقشار مختلف است، ما در ایران اقوام گوناگونی داریم که نباید در این حوزه هم تبعیض وجود داشته باشد، ما در هر منطقه آداب و رسومی داریم که می‌توانند در مقابل تهاجم فرهنگی قرار گیرند.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: البته کسی آداب و رسوم خرافی را تأیید نمی‌کند اما آداب و رسومی که درست است باید موردحمایت قرار گیرد. البته تا جایی که منجر به ازهم‌گسیختگی و ازهم‌پاشیدگی کشور نشود، مثلاً زبان فارسی باید حمایت شود اما نه به این معنا که بخواهیم گویش‌ها و لهجه‌ها را از گردونه خارج کنیم و باید یک توازن و تعادل در نظر گرفته شد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: نکته دیگر در بحث عدالت فرهنگی این است که ما سراسر کشور را ببینیم و همه امکانات فرهنگی و هنری فقط در شهرهای بزرگ نباشد و امکانات را در همه کشور توزیع کنیم.

وی افزود: گاهی اوقات علایق سیاسی در برخی دولت‌ها باعث می‌شود که آن‌ها از برخی چهره‌ها و سلبریتی‌ها حمایت کنند و از جوانان با استعداد که توانایی حضور در عرصه را دارند حمایت نشود. متأسفانه گاهی برخی‌ها برای اینکه بازدهی زودهنگام داشته باشند و در مسائلی مثل انتخابات نتیجه بگیرند از برخی چهره‌های معروف و سلبریتی‌ها حمایت می‌کنند و متأسفانه اینکه این افراد و چهره‌ها زیاده‌خواه هم هستند و هر چه هم به آن‌ها بدهند قانع نمی‌شوند.

رئیس دانشگاه مذاهب گفت: اگر در جامعه تبعیض باشد در آن جامعه محرومان آزرده می‌شوند و یک عده مرفهان بی‌درد می‌شوند که دنبال ریخت‌وپاش و تجمل هستند و جامعه تعادل و توازن خودش را از دست می‌دهد. اگر ما از بحث حمایت از عدالت فرهنگی سخن بگوییم به معنای این نیست که بخواهیم از فرهنگ منحط حمایت کنیم و حتماً باید از جریان‌هایی که به‌حق و در جبهه نور هستند حمایت شود.

وی اظهار داشت: در بحث فرهنگ حتماً باید با فرهنگ مهاجم مرزبندی داشته باشیم و در اینجا سازش و تسلیم معنایی ندارد و در اجرای ارزش‌های فرهنگی و تحقق آن نیاز به مدیریت قاطعانه است و اجرای این مهم با سازش و کوتاه آمدن و تسلیم میسر نخواهد بود.

رئیس دانشگاه مذاهب در ادامه در پاسخ به سؤال یکی از اساتید با اشاره به نقش فرهنگ در حوزه‌های مختلف گفت: متأسفانه گاهی به خاطر مسائل سیاسی با برخی برنامه‌های خوب فرهنگی مخالفت می‌شود و پیامدهای مثبت این برنامه‌ها دیده نمی‌شود.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: فرهنگ همیشه باید جایگاه خودش را داشته باشد و باید به مسئله فرهنگ بیش‌ازپیش توجه شود.

حسینی درباره سؤال دیگری افزود: اینکه برخی مدیران ما در کشور مدیرانی هستند که به مسائلی که مغایر با فرهنگ اسلامی است بها نمی‌دهند و فرهنگ سکولار را در جامعه ترویج می‌کنند واقعیتی است که وجود دارد و مقام معظم رهبری هم بارها در این رابطه هشدار دادند اما متأسفانه توجهی نشده است.

وی گفت: خلأهایی در حوزه فرهنگ وجود دارد که باید آن‌ها را پر کرد، برای مثال می‌بینیم در حوزه سینمایی به مسائلی مانند حوزه مقاومت و مسائلی مانند بحث فلسطین لبنان و تاریخ اسلام به‌خوبی پرداخته نشده و در این مسائل کم‌کاری شده که باید این خلأ را جبران کرد.

وی با بیان اینکه هم عدالت و هم آزادی جزو شعارهای انقلاب ما بوده اظهار داشت: قطعاً باید در محافل علمی و مجامع علمی ما این فرصت وجود داشته باشد که شبهات و ابهامات در بحث عدالت پاسخ داده شود و از سویی آزادی واقعی محدود نشود.

 https://b2n.ir/a29887

آرشیو اخبار
سامانه پیامکی و ایمیل

بازگشت به ابتدا