دکتر فلاح زاده در دوازدهمین پیشنشست جشنواره بینالمللی تمدن نوین اسلامی مطرح کرد: مجامع دانشگاهی «کانونهای اصلی تولید دانش و نظریهپردازی علمی»
دوازدهمین پیشنشست جشنواره بینالمللی تمدن نوین اسلامی با عنوان «نظم نوین تمدنی و تحولات اخیر نظام بینالملل؛ رسالتها و کارکردهای مجامع دانشگاهی و نخبگانی» که سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ماه به زبانهای فارسی و انگلیسی برگزار شد به تبیین ابعاد پیچیده تحولات نظام بینالملل و نقش محوری نهادهای فکری در شکلدهی به آینده تمدنی جهان پرداخت.
دکتر محمدهادی فلاحزاده رئیس دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی در سخنرانی خود ضمن تشکر از برگزارکنندگان دوازدهمین پیش نشست جشنواره بین المللی تمدن نوین اسلامی برای فراهم آوردن این فرصت علمی ارزشمند، گفت: برگزاری این نشست در قالب وبینار، خود نشانه ای از تحوالت عمیقی است که جهان معاصر در عرصه ارتباطات، دانش و تعاملات علمی تجربه میکند؛ تحولاتی که مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و امکان گفت وگوی علمی میان اندیشمندان را در مقیاسی گسترده تر فراهم ساخته است.
گذار تاریخی؛ فراتر از تغییر موازنه قدرت
وی تأکید کرد موضوع نشست امروز، یعنی «نظم نوین تمدنی و تحوالت اخیر نظام بین الملل؛ رسالت ها و کارکردهای مجامع دانشگاهی و نخبگانی»، ناظر به یکی از مهمترین پرسش های زمانه ماست که آنچه تحولات کنونی را از تغییرات پیشین متمایز میکند، تنها جابهجایی قدرتهای سیاسی یا اقتصادی نیست، بلکه وقوع تحولی در لایههای عمیقتر فرهنگی، معرفتی و تمدنی جهان معاصر است.
رئیس دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی افزود که در این میان، تمدنها، فرهنگها و نظامهای ارزشی بیش از گذشته در شکلدهی به افقهای آینده جهان نقشآفرین خواهند بود.جهان امروز در حال تجربه مرحله ای از گذار تاریخی است؛ مرحله ای که در آن بسیاری از الگوهای تثبیت شده در نظام بین الملل در حال دگرگونی است. تغییر در موازنه های قدرت، ظهور بازیگران جدید در عرصه جهانی، تحولات شتابان فناوری، و گسترش شبکه های ارتباطی، همگی نشانه هایی از بازآرایی ساختارهای جهانی هستند.
دکتر فلاح زاده با اشاره به اینکه آنچه این تحولات را از بسیاری از تحولات پیشین متمایز می کند، صرفاً جابه جایی قدرت های سیاسی یا اقتصادی نیست؛ بلکه نشانه هایی از نوعی تحول در لایه های عمیق تر فرهنگی، معرفتی و تمدنی جهان معاصر نیز در آن مشاهده می شود، افزود: از همین روست که در سالهای اخیر، مفهوم «نظم نوین تمدنی» به یکی از مفاهیم محوری در تحلیل آینده نظام بین الملل تبدیل شده است. در این چارچوب، تمدن ها، فرهنگ ها، نظام های ارزشی و سنت های فکری، بیش از گذشته در شکل دهی به افق های آینده جهان نقش آفرین خواهند بود.
تفاوت کارکردی مجامع دانشگاهی و نخبگانی؛ تولید دانش در مقابل انتقال اندیشه*
وی با تفکیک دقیق میان دو رکن اصلی تولید اندیشه، به بررسی کارکردهای مجامع دانشگاهی و نخبگانی پرداخت و بیان داشت: در چنین شرایطی، نقش نهادهای فکری و علمی اهمیت ویژه ای پیدا می کند. در میان این نهادها، مجامع دانشگاهی و مجامع نخبگانی دو رکن اساسی در تولید اندیشه، تحلیل تحولات و جهت دهی به گفتمان های آینده به شمار می آیند. هرچند این دو حوزه در بسیاری از موارد با یکدیگر هم پوشانی دارند، اما از حیث مأموریت و کارکرد، هر یک نقش خاصی در فرآیند شکل گیری و تبیین نظم های تمدنی ایفا می کنند.
رئیس دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی تصریح کرد: مجامع دانشگاهی پیش از هر چیز کانون های تولید دانش و نظریه پردازی علمی هستند. رسالت اصلی دانشگاه ها در چنین فضایی، تحلیل روشمند تحولاتی جهانی، تولید ادبیات علمی درباره آینده نظم بین الملل، و تربیت نسل جدیدی از اندیشمندان و متخصصان است که بتوانند با نگاه تحلیلی و آینده نگر به فهم پیچیدگی های جهان معاصر بپردازند. دانشگاه باید محیطی برای تعمیق عقلانیت علمی، گسترش گفت وگوی انتقادی و شکل گیری نظریه های جدید درباره مناسبات جهانی باشد.
مجامع دانشگاهی «کانونهای اصلی تولید دانش و نظریهپردازی علمی»
دکتر فلاح زاده مجامع دانشگاهی را «کانونهای اصلی تولید دانش و نظریهپردازی علمی» دانست و چهار کارکرد اساسی آنها را شامل: ۱. تولید دانش و نظریههای علمی درباره روندهای تمدنی، ۲. رصد علمی تحولات جهانی از طریق پژوهشهای راهبردی، ۳. ایجاد شبکههای علمی بینالمللی و ۴. ارائه مشاورههای علمی به تصمیمگیران برشمرد.
وی تأکید کرد که رسالت دانشگاه، تحلیل روشمند تحولات و تربیت نسل جدید اندیشمندانی است که قادر به فهم پیچیدگیهای جهان معاصر باشند.
رئیس دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی مجامع نخبگانی را شبکهای گسترده از صاحبنظران و مدیران فکری دانست که فراتر از ساختارهای رسمی دانشگاهی، در شکلدهی به گفتمانهای اجتماعی و راهبردی نقش دارند.
دکتر فلاح زاده رسالت اصلی این مجامع را «جهتدهی فکری به جامعه، پیوند دادن اندیشه به عمل و بازخوانی ظرفیتهای تمدنی» عنوان کرد و گفت: نخبگان فکری در هر جامعه ای نقشی تعیین کننده در تبیین مسائل کلان، طرح افق های جدید و شکل دهی به فهم عمومی از تحولات جهانی دارند. از این منظر، مجامع نخبگانی چند کارکرد مهم را بر عهده دارند؛ از جمله تولید و تقویت گفتمان های فکری در سطح جامعه، ایجاد پل ارتباطی میان دانشگاه، جامعه و عرصه تصمیم سازی، هشداردهی و آینده نگری درباره روندهای نوظهور جهانی، و ایجاد شبکه های فکری میان اندیشمندان حوزه های مختلف.
وی در ادامه افزود: «اگر دانشگاهها موتور تولید دانش و نظریه باشند، مجامع نخبگانی موتور انتقال و جهتدهی این اندیشهها در سطح جامعه و فضای عمومی هستند.»
رسالت دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی
رئیس دانشگاه در پایان با اشاره به جایگاه دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی، تأکید کرد که این نهاد همواره تلاش کرده است باتوجه به رسالت علمی و فرهنگی خود، بستری برای گفتوگوی علمی میان اندیشمندان فراهم آورد.
دکتر فلاح زاده مأموریت اصلی این دانشگاه را تقویت فهم متقابل میان سنتهای فکری و مذهبی، گسترش گفتوگوی علمی و مشارکت در شکلدهی به ادبیات علمی مرتبط با مسائل جهان اسلام و تحولات جهانی دانست.
وی ابراز امیدواری کرد که حاصل این نشست ها، گامی مؤثر در جهت تقویت تعاملات علمی و تعمیق مطالعات تمدنی در جهان اسلام و فراتر از آن باشد.
نظر شما :