«ارکانِ بیداری؛ بازخوانی آرمان نجمالدین اربکان بر بدنه موشکهای ایرانی»| دکتر مهدی جمالی فر، عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی
یکی از خلاقیتهای جنگ تحمیلی اخیر، شعارنویسی و نیز درج نام شخصیتهای داخلی و بینالمللی بر روی موشکهای ایرانی است. در واقع، این حرکت فراتر از یک شعارنویسی ساده بوده و به عنوان یک «رسانه جنگی» عمل میکند. رزمندگان ایرانی با این کار، تجهیزات خشک نظامی را به «ابزاری برای دادخواهی» تبدیل کردند.
در حالی که رسانههای غربی سعی داشتند فضای ترس و ناامیدی را در ایران القا کنند، انتشار تصاویر موشکهایی که بر روی آنها با خط خوش، اشعار حماسی یا نام اهل بیت (ع) و یا یادبود شخصیتهای داخلی و بینالمللی نوشته شده بود، پیامی از «اقتدار و آرامش» به داخل کشور مخابره میکرد. در شبهای قدر ماه رمضان گذشته، موشکهایی دیده شدند که به یاد مظلومان غزه و فرماندهان شهید محور مقاومت نامگذاری شده بودند. این حرکت نشان داد که ایران حتی در میانه جنگ مستقیم با آمریکا و اسرائیل، آرمان قدس را فراموش نکرده و جنگ تحمیلی رمضان را بخشی از سرنوشت کل جهان اسلام میداند.
در واقع، رزمندگان اسلام با نوشتن آیاتی مانند «وَ مَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ...» این پیام را منتقل کردند که ما برای تجاوز نمیجنگیم، بلکه برای «اقامه حق» و پاسخ به جنایت میجنگیم. موج هشتاد و هشتم پاسخ موشکی ایران به حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا با تصویر و جمله معروف مرحوم نجمالدین اربکان، نخستوزیر فقید ترکیه، همراه بود که میگفت: «اسرائیل زبان خوش نمیفهمد، باید با زبان زور با او سخن گفت.»
همین یادبود، نگارنده را بر آن داشت تا ضمن معرفی کوتاه این شخصیت برجسته مسلمان به عنوان یکی از دغدغهمندان و صاحبنظران اتحاد اسلامی، نگاهی کوتاه به پیامهای موجود در این اقدام رسانهای داشته باشد.
مروری اجمالی بر زندگی مرحوم نجم الدین اربکان نجمالدین اربکان (Necmettin Erbakan)، سیاستمدار، مهندس و دانشمند برجسته ترکیهای، به عنوان پدر «اسلامگرایی سیاسی مدرن» در ترکیه و معمار جنبش «دیدگاه ملی» (Millî Görüş) شناخته میشود.
نجمالدین اربکان در سال ۱۹۲۶م در شهر سینوپ در کشور ترکیه متولد شد. دوران تحصیل خود را ابتدا در ترکیه و سپس آلمان طی کرد. او نابغه ریاضی و مهندسی بود. پس از دانشآموختگی از دانشگاه فنی استانبول، دکترای مهندسی مکانیک خود را از دانشگاه آخن آلمان دریافت کرد.
او در آلمان بر روی موتورهای دیزلی کار کرد و به عنوان مهندس ارشد در طراحی تانکهای «لئوپارد» نقش داشت. پس از بازگشت به ترکیه، اولین کارخانه تولید موتور بومی ترکیه (Gümüş Motor) را تأسیس کرد.
اربکان در سال ۱۹۶۹م با شعار احیای ارزشهای اسلامی و استقلال اقتصادی از غرب، وارد سیاست شد. رویکرد او ترکیب پیشرفت صنعتی و فناورانه با ارزشهای اصیل اسلامی بود. او به شدت با غربگرایی افراطی و الحاق به اتحادیه اروپا (که آن را «کلوپ مسیحیان» مینامید) مخالف بود. او در طول حیات سیاسی خود چند حزب را تأسیس کرد که اکثر آنها توسط دادگاه قانون اساسی ترکیه به دلیل «فعالیتهای ضد سکولاریسم» منحل شدند. اربکان در سال ۱۹۹۶م به عنوان اولین نخستوزیر اسلامگرای ترکیه نوین بر سر کار آمد. یکی از مهمترین اقدامات او تشکیل گروه D-۸ است؛ ائتلافی از هشت کشور بزرگ اسلامی (از جمله ایران) برای ایجاد یک بلوک اقتصادی قدرتمند.
در ۹ اسفند ۱۳۷۵ شمسی!(مطابق با ۲۸ فوریه ۱۹۹۷ میلادی)، ارتش ترکیه با اعمال فشار سنگین و تعیین ضربالاجل، دولتِ وی را به استعفا واداشت؛ واقعهای که بعدها به «کودتای سفید» یا «کودتای پستمدرن» معروف شد. پس از برکناری، او برای مدتی از فعالیت سیاسی محروم شد، اما نفوذ معنوی خود را حفظ کرد.
شاگردان او (مانند رجب طیب اردوغان و عبدالله گل) بعدها حزب عدالت و توسعه (AKP) را تأسیس کردند، هرچند اربکان بر سر رویکردهای سیاسی با آنها اختلافنظر پیدا کرد و آنها را شاگردان «بیش از حد متمایل به غرب» میدانست.
نجمالدین اربکان پس از سالها مجاهدت در ۸ اسفند ۱۳۸۹ (۲۷ فوریه ۲۰۱۱م) دار فانی را وداع گفت.
به رغم توصیه فرستاده دولت آمریکا مبنی بر عدم سفر به ایران، مقصد اولین سفر خارجی دوره نخستوزیری مرحوم اربکان و آخرین سفر خارجی دوران حیات ایشان، «ایران» بود.
پیامهای موجود در نصب تصویر مرحوم نجمالدین اربکان بر روی موشک ایرانی یادآوری نام «پروفسور نجمالدین اربکان» در میانه وقایع سهمگین جنگ تحمیلی رمضان، نشاندهنده عمق راهبردی و معرفتی رزمندگان ایران زمین است.
تقدیم یکی از موشکها به روح این سیاستمدار فقید و معمار اسلامگرایی مدرن ترکیه، پیامهای بسیار مهمی در بر داشت:
۱. تجلیل از پیشگام «وحدت اسلامی» و گروه D-۸
اربکان نه تنها یک نخستوزیر مسلمان، بلکه نظریهپرداز اتحاد کشورهای اسلامی (گروه D-۸) در برابر هژمونی غرب بود. رزمندگان با این حرکت نشان دادند که آرمان او یعنی «جهان اسلام مقتدر»، امروز در قالب موشکهای ایران علیه استکبار تجلی یافته است.
استاد اربکان عامل اصلی واگرایی در جهان اسلام را وابستگی اقتصادی آنها به غرب میدانست و راهکار آن را ایجاد منافع مشترک اقتصادی میان کشورهای اسلامی و گره زدن اقتصاد مسلمانان به یکدیگر میدانست. ایشان به شدت با نظام مالی مبتنی بر دلار و بهره (ربا) مخالف بود. او معتقد بود که کشورهای اسلامی باید واحد پول مشترکی به نام «دینار» داشته باشند تا از سلطه دلار و نوسانات آن رها شوند. او این ایده را برای ایجاد استقلال اقتصادی امت اسلام ضروری میدانست.
نجم الدین اربکان معمار و بنیانگذار گروه D-8 ( هشت کشور مسلمان در حال توسعه شامل ایران، ترکیه، پاکستان، بنگلادش، اندونزی، مالزی، مصر و نیجریه) بود. ایشان این گروه را در سال ۱۹۹۷م (۱۳۷۶ شمسی) با هدف ایجاد یک «بازار مشترک اسلامی» پایهگذاری کرد.
هدف او این بود که این هشت کشور به دلیل جمعیت بالا و منابع عظیم، هسته مرکزی یک نظام اقتصادی نوین را تشکیل دهند که در نهایت به حذف موانع گمرکی و بازرگانی بین تمام کشورهای اسلامی منجر شود.
استاد اربکان فراتر از اقتصاد، به دنبال ساختارهای دفاعی و فرهنگی مشترک بود.
ایجاد یک پیمان دفاعی مشترک میان کشورهای مسلمان برای تأمین امنیت منطقه بدون دخالت قدرتهای غربی و نیز تأسیس سازمان همکاری فرهنگی برای مقابله با شبیخون فرهنگی و حفظ هویت اسلامی در میان نسلهای جوان از طرح های دغدغه مندانه اربکان بود. نکته جالب اینجاست که اگرچه در سال ۱۹۹۷ م اتحادیه اروپا در مراحل تکاملی خود بود (یورو هنوز وارد بازار نشده بود)، اما اربکان سالها پیش از آن، یعنی از دهه ۱۹۷۰ میلادی در برنامههای حزب خود، ایده پول و بازار مشترک اسلامی را به عنوان الگو برای ترکیه مطرح کرده بود.
۲. یادآوری دشمن مشترک (صهیونیسم)
مرحوم اربکان از اولین کسانی بود که با شجاعت تمام در قلب ناتو، علیه نفوذ صهیونیسم فریاد کشید و بهای آن را با کودتا علیه دولتش و محدودیتهای سیاسی پرداخت. رزمندگان ایرانی با تقدیم موشک به او در جریان جنگ با رژیم صهیونیستی و آمریکا، به نوعی اعلام کردند که انتقام مظلومیت او و آرمانهای ضدصهیونیستیاش را هم میگیرند. این یعنی تاریخ بیدار است.
۳. پیامی به ملت و جریانهای اسلامی ترکیه
در ایام جنگ تحمیلی رمضان که متأسفانه برخی دولتهای منطقه مواضع دوگانهای داشتند، این حرکت رزمندگان یک «دیپلماسی عمومی» قوی بود. آنها به مردم ترکیه و شاگردان اربکان یادآوری کردند که ایران تنها کشوری است که عملاً در راه آرمانهای اسلامی مورد نظر اربکان هزینه میدهد و میجنگد.
۴. تأکید بر قدرت فناورانه جهان اسلام
استاد اربکان خود مهندسی برجسته و معتقد به خودکفایی نظامی و صنعتی مسلمانان بود (پروژه تانک بومی و صنایع دفاعی ترکیه مدیون نگاه اوست). نوشتن نام او بر روی پیچیدهترین دستاورد نظامی ایران، ادای احترامی به «تفکر خودباوری مهندسی در جهان اسلام» بود.
۵. فرامرزی بودن جبهه مقاومت
این اقدام ثابت کرد که در دکترین دفاعی ایران، مرزهای جغرافیایی مانع از قدرشناسی نیست. اربکان برای رزمندگان ایرانی نه یک غریبه، بلکه یک «مجاهد راه آرمان» محسوب میشد که میراثش در دستان آنهاست. جنگ تحمیلی اخیر، نام مردان بزرگی چون نجمالدین اربکان را دوباره به صدر اخبار بازگرداند تا ثابت کند تلاشهای صالحان هرگز ضایع نمیشود.
نظر شما :