«از رفح تا تهران: تبلور قدرت نرم در سختافزار دفاعی» دکتر مهدی جمالی فر، عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی
اقدام نمادین درج نام «راشل کوری» بر روی یکی از موشکهای ایرانی که در جنگ تحمیلی اخیر رخ داد، حامل پیامهای چندلایه سیاسی و اعتقادی است. در یادداشت پیش رو برای درک بهتر این موضوع، ابتدا به زندگینامه او و سپس به تحلیل این اقدام پرداخته شده است.
راشل کوری کیست؟
راشل کوری (۱۹۷۹ – ۲۰۰۳م) یک دختر ۲۳ ساله آمریکایی، اهل المپیای واشینگتن و دانشجوی رشته هنر بود. او عضو «جنبش همبستگی بینالمللی» (ISM) بود که با هدف حمایت غیرخشونتآمیز از فلسطینیان فعالیت میکرد.
در ژانویه ۲۰۰۳م، راشل به نوار غزه رفت. او در نامههایش به خانواده، از وضعیت اسفبار زندگی مردم و تخریب خانهها توسط ارتش اسرائیل با بهت و حیرت یاد میکرد.
در روز ۲۵ اسفند ۱۳۸۱ ش، ۱۶ مارس ۲۰۰۳ م، ارتش رژیم اشغالگر اسرائیل برای تخریب خانه یک فلسطینی در رفح، بولدوزرهای زرهی خود را اعزام کرد. راشل برای جلوگیری از این اقدام، با جلیقه شبرنگ نارنجی و بلندگو در مقابل بولدوزر کاترپیلار D9 ایستاد. به رغم اینکه او کاملاً در معرض دید راننده بود، بولدوزر به حرکت خود ادامه داد، او را زیر گرفت و سپس دنده عقب گرفت. راشل به دلیل جراحات شدید درگذشت. دادگاههای اسرائیل بعدها راننده را تبرئه کردند و این واقعه را یک «حادثه تأسفبار» نامیدند، اما شاهدان عینی تأکید داشتند که این اقدام کاملاً عمدی بوده است. قتل راشل کوری باعث تعجب همگان شد. فلسطینیها با خطاب کردن شهید به او مراسم تشییع جنازه با شکوهی برایش برگزار کردند.
راشل کوری در نامهای که کمی پیش از شهادتش در زیر بولدوزر اسرائیلی به خانواده اش در آمریکا فرستاده بود، درباره وقایع فلسطین و ظلمی که اسرائیل در قبال فلسطینیها روا میدارد، چنین نوشته بود: «هیچ مقاله دانشگاهی، کنفرانس و فیلم مستندی موفق به تشریح وضعیت میدانی فلسطین برایم نشده بود. تا زمانی که شاهد وضعیت میدانی در فلسطین نباشی نمیتوان وضعیت منطقه را تصور کرد.»
پیامهای موجود در یادبود راشل کوری بر روی موشک درج نام یک تبعه آمریکایی بر روی یک سلاح استراتژیک ایرانی، فراتر از یک نامگذاری ساده است و پیامهای زیر را به جهان مخابره میکند:
۱- تغییر میدان نبرد از «مذهبی-قومی» به «انسانی-جهانی» جمهوری اسلامی با این کار میخواهد نشان دهد که مسئله فلسطین صرفاً یک درگیری بین عرب ها و یهودیان یا مسلمانان و صهیونیستها نیست؛ بلکه یک موضوع انسانی است که وجدانهای بیدار در قلب آمریکا (مثل راشل کوری) را نیز به فداکاری وامیدارد. این اقدام، آرمان فلسطین را یک آرمان فراملی و فرا مذهبی معرفی میکند.
۲- به چالش کشیدن روایت حقوق بشری غرب نصب این نام بر روی موشک، نوعی «جنگ نرم» و «دیپلماسی عمومی» است. ایران با این کار به دولت آمریکا پیام میدهد که: «شما از حقوق بشر دم میزنید، اما در برابر کشته شدن شهروند خودتان توسط متحدتان (اسرائیل) سکوت کردید، در حالی که ما که دشمن شما خوانده میشویم، نام او را به عنوان یک قهرمان گرامی میداریم.»
۳- پیوند میان «مقاومت سخت» و «مقاومت مدنی» موشک نماد قدرت نظامی و «سختافزار» مقاومت است، در حالی که راشل کوری نماد مبارزه مدنی و «نرمافزار» مقاومت. قرار گرفتن این دو در کنار هم نشان میدهد که از نظر ایران، تمام ابزارهای نظامی، سیاسی و فرهنگی باید در خدمت یک هدف واحد (مقابله با اشغالگری) باشند.
۴- پیام به افکار عمومی غرب این اقدام تلاشی است برای برقراری ارتباط با جنبشهای ضد جنگ و آزادیخواه در داخل جامعه آمریکا و اروپا. پیام این است که ایران خود را در جبهه همان مردمی میبیند که در خیابانهای لندن و واشنگتن علیه اشغالگری شعار میدهند و راشل کوری را الگو قرار دادهاند.
۵- نشان دادن «مظلومیت مقتدرانه» نام راشل کوری یادآور مظلومیت و بیدفاع بودن در برابر ماشین جنگی است. درج این نام بر روی موشک، این معنا را القا میکند که «دوران بیدفاع بودن در برابر بولدوزرها به پایان رسیده است و اکنون این فریاد مظلومیت، تبدیل به قدرت بازدارنده نظامی شده است.»
راشل کوری برای ایران صرفاً یک فعال صلح نیست؛ او «شهید راه حق» از قلب تمدن غرب است. نام او بر روی موشک ایرانی، نماد اتحاد نانوشته میان عدالتخواهان جهان (از واشنگتن تا تهران) علیه آن چیزی است که ایران آن را «ظلم استکبار» مینامد. این اقدام تأکید میکند که خونِ بر زمین ریخته شده در رفح، در جای دیگری از تاریخ به «قدرت» تبدیل شده است.
«از رفح تا تهران: تبلور قدرت نرم در سختافزار دفاعی» مهدی جمالی فر، عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی.
نظر شما :